boeken

BOLLMAN & BOLLMAN (2009)

isbn 978-90-78559-23-8

Fan Marga Claus ferskynden earder de dokumintêre romans Oxzana, De heit fan Serafyn en
Lytse do. Mei Bollman & Bollman weaget se har foar it earst op it paad fan de fiksje. Yn dizze
roman fertelt de skriuwster op yntime wize it oangripende ferhaal fan in man mei in grut geheim.
As Yasper Bollman yn de syktewet bedarret en alle tiid hat om nei te tinken, spylje âlde
fragen op dêr’t er mar gjin antwurd op krijt. Wêrom hat er dy frjemde oanstriid, wêr komt it wei?
As er kollega Alide syn geheim tabetrout, is dat de earste stap op in nije wei. Mar oft dat in wei
fan befrijing wurdt…

‘Ik fiel eangst by jo. In soad eangst. Kin dat klopje?’
Hy fielt himsels ferstiivjen. Hjir komt er net foar. Gjin praat oer de binnenkant.
‘Bin ik my net fan bewust.’ [...]
‘Mar it sit der wol. Ik fiel it. Wêr binne jo bang foar?’
Hy hat it net yn ’e holle en praat oer syn problemen, oer syn geheim.

Mei Bollman en Bollman stelt Marga Claus as earste it beladen ûnderwerp ‘crossdressing’ of
travesty yn de Fryske literatuer oan ‘e oarder.

De Fryske parse oer Bollman & Bollman:

‘Claus lit it ûnderwerp travesty goed ta syn rjocht komme. It wurdt dúdlik dat it net in hobby is, mar in driuwend ferlet. Dy oandrang, it spjalte wêzen, de noed, de swierrichheden yn it deistich libben, alles krijt omtinken en dat jildt ek foar de reaksje fan de bûtenwrâld. (…) Marga Claus hat it harsels net maklik makke mei dit fraachstik oer wêrom’t in man frouljusklean oandocht en wêrom’t de wrâld dat net aksepteart. Beide fragen komt se net út. (…) Antwurden hoecht ek net yn literatuer, oan it tinken sette wol, en dat docht dizze roman yn alle gefallen al.’   Jetske Bilker, Leeuwarder Courant

Maarten ‘t Hart oer Bollman & Bollman:

‘Bollman & Bollman munt uit in een goede, sterk empathische behandeling van het thema travestie. Marga Claus heeft zich knap ingeleefd in hoe het is om te moeten leven met de onweerstaanbare drang je, terwijl je een heterosexuele man bent, te willen transformeren tot en te manifesteren als vrouw. Dat het zelfs in onze ‘permissive society’ als verschijnsel nog allerminst geaccepteerd wordt, blijkt vooral uit het navrante slot. Mij staat, als ik het thema ooit aandurf, een wat luchtiger, onbekommerder, humoristischer benadering van wat ik dan maar ‘vestimentaire ondernemingszin’ noem voor ogen, maar daar is men nu nog niet aan toe. Op weg daarheen is het boek van Marga Claus een fraaie Friese mijlpaal.’

Bestel hjir it boek online foar €17,50

EARDER WURK:

Debút: OXZANA, FERHAAL FAN IN FLECHTLING (2000)

isbn 90-70098-75-x  Twadde printinge ek útferkocht.

De Oekraynske studinte yn de mikrobiology Oxzana hat fan har kommunistyske heit meikrigen dat je better net mei bûtenlanners omgean kinne. Dochs fynt se, op de universiteit fan Kiev, yn de Afghaanske filosofystudint Ghalil har grutte leafde. It is 1981, de tiid dat sovjetsoldaten yn Afghanistan oarder op saken besykje te stellen. Dat makket de leafdesrelaasje der net makliker op, mar tsjin alle warskôgingen yn trout Oxzana mei Ghalil. Yn 1986 ferlitte se mei har beide bern de Sovjet-Uny en trekke by Ghalil syn âlden yn. Soks kin troch de grutte kultuerferskillen allinnich mar ferkeard gean. As Gorbatsjov yn 1989 de lêste sovjettroepen út Afghanistan weromlûkt, brekt dêr de machtsstriid tusken kommunisten en Islamityske fersetsstriders pas goed los. Oxzana en Ghalil libje alle dagen ûnder de driging fan raketten, en it sil net by driging bliuwe. Tsien jier letter yn Nederlân sjocht Oxzana werom op har libben, dat begûn as in mearke en útrûn op in boaze dream. Se realisearret har hieltyd mear dat it in kwestje fan aard, kultuer en omstannichheden is, hoe’t en wêr’t minsken har plak fine yn ‘e wrâld.

 

OXZANA’S VLUCHT (2005) Van Gennep, Amsterdam

Vertaling van Oxzana, ferhaal fan in flechtling (2000) isbn 90-5515-443-1

Oxzana studeert in Kiev. Ze is tot over haar oren verliefd op de Afghaanse Ghalil. Haar vriendinnen en haar ouders hebben zo hun bedenkingen, maar Oxzana zet door. Ze trouwt, krijgt kinderen en vertrekt na een aantal jaren met haar gezin naar Kabul, waar Ghalil een baan heeft gevonden.

In Afghanistan neemt haar leven een dramatische wending. Oxzana wordt door haar schoonfamilie niet geaccepteerd. De oorlog met de Moedjahedien is in volle gang en Kabul wordt regelmatig beschoten. Als Ghalil bij een van deze beschietingen komt te overlijden - een gebeurtenis waarvan Oxzana tot op heden de ware toedracht niet kent - is ze overgeleverd aan Ghalils familie, die haar het leven onmogelijk maakt.

Oxana’s vlucht is het waargebeurde verhaal van een alleenstaande vrouw die zich met drie kinderen genoodzaakt ziet te vluchten. Na een zware en gevaarlijk reis komt Oxzana uiteindelijk terecht in een asielzoekerscentrum in Friesland. Marga Claus tekende haar ervaringen op en verwerkte deze tot een documentaire-roman. Het resultaat is een spannend en meeslepend boek dat het lot van een asielzoeker voor iedereen voelbaar maakt.

De Friese pers over Oxzana, ferhaal van in flechtling:

‘De schrijfster heeft een waargebeurd verhaal op haar eigen manier naverteld. Claus hanteert dus een werkwijze die te vergelijken is met de Amerikaanse Hannah Green of Yvonne Keuls. (…) Zij heeft het verhaal op eigen wijze vormgegeven, in eenvoudige, heldere woorden. Je wordt als lezer direct meegenomen (…)’ Jabik Veenbaas in De Leeuwarder Courant.

‘Haar verhaal snijdt je door de ziel.(…) De hoofpersoon heeft zoveel diepgang gekregen dat je niet ontkomt aan haar menselijke verhaal. het boek trekt je mee in de werkelijkheid van een vrouw, die door een bepaalde wending in de geschiedenis werd veroordeeld om te vluchten.’ Gerbrich van der Meer in het Friesch Dagblad.

 

DE HEIT FAN SERAFYN (2003)

isbn 90-70098-88-1  Twadde printinge ek útferkocht

Is it ropping of sucht nei aventoer? Yn 1962 lit de jonge Franciscaan Gerhard it kleaster achter him om yn de eardere Nederlânske koloany Nij-Guinea it bestean te dielen mei de Papûa’s. It wurdt de moaiste èn de swierste tiid fan syn libben. Tweintich jier lang wennet er by de Ekkarys, in stam yn de rimboe fan it heechgeberchte, en is dielgenoat fan harren lok en leed. Gerhard ‘krijt’ der sels in dochter: Serafyn. Stadichoan wurde him de idealen dúdlik fan syn learmaster út de 13de ieu: Franciscus fan Assisi. Om syn sûnens moat er begjin jierren tachtich foargoed werom nei Fryslân. As er yn 1996 in begjin makket om syn oantinkens op papier te setten, konfrontearret syn eardere help Taddeus him mei de hjoeddeistige hurde wurklikheid fan de Papûa’s: oanhâldende skeiningen fan de minskerjochten troch it Yndonesyske leger, in lan útrupele om syn boaiemskatten, en as gefolch dêrfan: de wanhope fan de frijheidsstriders fan de OPM. Gerhard krijt syn ferslach net ôf. Syn meibroeder Johan, krekt werom fan Papûa, wurket de notysjes om ta in boek. Om sa de ferhalen troch te jaan, oer it folk der’t se beide san fan hâlden ha.

De heit fan Serafyn is foar in part basearre op de oerlevering fan de Fryske Franciscaan Eduard Andringa út Boalsert.

 

DE VADER VAN SERAFYN (2006) Van Gennep, Amsterdam

isbn 90-5515-635-3

In 1962 laat de jonge Franciscaan Gerhard het klooster achter zich om in de vroegere Nederlandse kolonie Nieuw-Guinea het bestaan te delen van de Papoea’s. Het wordt de mooiste maar ook de zwaarste tijd van zijn leven. Twintig jaar lang verblijft hij bij een stam in het hooggebergte en deelt in hun lief en leed. Door een bijzondere samenloop van omstandigheden komt Gerhard ertoe zich over een vondeling te ontfermen; hij neemt haar aan als dochter en noemt haar Serafyn. Langzaamaan worden hem de idealen duidelijk van zijn dertiende-eeuwse leermeester, Franciscus van Assisi.

Voor zijn gezondheid moet hij begin jaren tachtig voorgoed terug naar Friesland. Ala hij in 1996 zijn aantekeningen begint uit te werken, confronteert zijn vroegere hulp Taddeus hem met de bloedige werkelijkheid waarin de Papoea’s leven: aanhoudende schendingen van de mensenrechten door het Indonesische leger, plunderingen van de bodemschatten,de wanhoop van de vrijheidsstrijders. Gerhard sterft voor zijn verslag af is. Zijn medebroeder Johan, net terug uit Nieuw-Guinea, werkt de notities om tot een boek, om zo de verhalen door te geven over het volk waarvan ze beiden zo veel hielden.

Het verhaal van De vader van Serafyn baseerde Marga Claus op de ervaringen van een Friese pater die naar de missie in Nieuw Guinea ging. Zo komt ze tot dit indringende tijdsbeeld waarin de moeilijkheden van het missieleven het het tragische lot van de Papoea’s elkaar raken.

De Friese pers over De heit  fan Serafyn:

‘Met De heit fan Serafyn heeft Claus zichzelf op de eerste rang van de Friese literatuur geplaatst.” Jelma Knol, HJIR  (literair tijdschrift).

‘De heit fan Serafyn noemt Claus een documentaire roman, net als haar eersteling, Oxzana’s vlucht. Maakte dat boek al indruk, dat kan van dit nieuwe boek nog des te meer worden gezegd.’ Jant v.d. Weg - Laverman, Friesch Dagblad.

 

LYTSE DO, dei- en nachtboek foar in stjerrebern (2006)

isbn 90-78559-02-0

As har dochter ûnbedoeld swier rekket, hâldt Kike in deiboek by. Mei oandacht observearret se de inerlike en uterlike groei fan in jonge frou dy’t har opfolget yn it trochjaan fan nij libben. Tagelyk leit se fêst wat dy ûnderwachte nije diminsje by harsels teweech bringt.

tongersdei 1 jannewaris 2004

It universum liket him te bewegen om it al of net leafhawwen, om libben en dea.

 

moandei 2 febrewaris

Asto bist, lytse do, sil ik foar dy skriuwe. Oer dy en mysels, oer jonge en âlde Gitte. Oer de bân tusken memmen en dochter, bernsbern en beppes net om dy it libben foar te dwaan, dat sislst sels útfine moatte. Mar om’t elke dei yn de oanrin fan dyn bestean der ien wêze moat. In dei dy’t net fêstlein is, hat der minder folút west. En: wa-wit bringt de delslach fan myn dreamen en fermoedens ús skylk yn petear.

Moarn om kertier oer njoggenen! Moarn witte wy mear. Ik tinke dat ik it no al wit.

Jelle v.d. Meulen yn syn oanskafynformaasje foar de biblioteken:

Het boek laat zien hoe drie generaties vrouwen in Kikes familie (ook beppe Gitte speelt een rol) omgaan met belangrijke zaken in het leven. Tegelijkertijd geeft het boek een beeld van de tijd (2004) waarin het verhaal zich afspeelt. Kike reageert op haar eigen directe omgeving, op haar werk als taaldocent bij vluchtelingen en op wat er in de wereld gebeurt. Maar vooral krijgt de lezer een kijkje in de gedachten- en gevoelswereld van een moeder die oma gaat worden. Hoewel er veel gevoel in het boek zit, is het absoluut niet sentimenteel. De schrijfster, die ongetwijfeld veel autobiografische gegevens in dit boek verwerkte, heeft goed afstand genomen en de juiste toon gevonden, wat een intense roman oplevert.